Od ponad trzech dekad Deborah Stratman tworzy na pograniczu dokumentu, filmu eksperymentalnego, materiałów archiwalnych, dźwięku i form spekulatywnych, podejmując kwestie władzy, wiary, technologii, krajobrazu oraz sposobów wytwarzania wiedzy. W tym miesiącu poszerzamy kolekcję jej filmów na DAFilms o pięć nowo dodanych dzieł: Last Things, Laika, Vever (for Barbara), Otherhood oraz For the Time Being, i przypominamy je wraz z filmami z różnych etapów jej twórczości.
Stratman określiła siebie jako „osobę myślącą asocjacyjnie i wierzącą w cytat, twórczynię kolaży”. (IDA, 2024) Podchodzi do tworzenia filmów jak do swego rodzaju wykopalisk: gromadzi obrazy, teksty, nagrania i idee, pozwalając, by nieoczekiwane połączenia nadawały pracy nowy kierunek. Takie podejście tłumaczy również jej nieufność wobec linearnej chronologii. Film może docierać do nas w ustalonej kolejności, ale nasze doświadczenie jego odbioru — skojarzenia, wspomnienia i pytania, które wywołuje — rzadko poddaje się takiej dyscyplinie.
Last Things przenosi ten sposób myślenia na niezwykłą skalę. Łącząc geologię, mikrobiologię, kosmologię, science fiction i myślenie spekulatywne, film przygląda się historii Ziemi oraz jej możliwym przyszłościom z perspektywy, w której ludzkość przestaje być oczywistym centrum. Skały i minerały stają się protagonistami; wiedza naukowa spotyka się z fikcją; procesy zachodzące w skali mikroskopowej współistnieją z rozległymi odcinkami głębokiego czasu. Stratman pyta, na jakie inne rodzaje historii moglibyśmy zwrócić uwagę oraz które formy wiedzy są zachowywane, uznawane za prawomocne lub zapominane.
Nowo dodane krótkie metraże ujawniają również zainteresowanie Stratman artystycznym dialogiem i dziedzictwem. Vever (for Barbara) łączy niedokończone materiały filmowe nakręcone przez Barbarę Hammer w Gwatemali z tekstami Mayi Deren, pozwalając, by porzucony materiał jednej artystki wszedł w dialog z ideami drugiej. For the Time Being przyjmuje formę wideolistu do artystki land artu Nancy Holt, zbudowanego wokół ich wspólnego zainteresowania jeziorami terminalnymi, kadrowanymi widokami, pomnikami i czasem. Laika powstała z kolei we współpracy z kompozytorką Olivią Block i jest hołdem dla zwierząt wysyłanych w kosmos w imię ludzkiego postępu. W Otherhood teksty Audre Lorde, Adrienne Rich i Lucille Clifton stają się częścią zwartej refleksji nad macierzyństwem i innością.
W zestawieniu z filmami, które są już dostępne na DAFilms, nowe tytuły jeszcze wyraźniej ukazują niezwykłą różnorodność twórczości Stratman. Jej tematy obejmują zarówno inwigilację i narodowe mitologie, jak i geologię, zwierzęta, samo kino czy odległe dzieje planety, jednak jej filmy nieustannie powracają do podobnego założenia: zawsze istnieją inne sposoby porządkowania tego, co widzimy i co wiemy.
Kino Stratman zachęca nas do tworzenia połączeń między różnymi skalami i historiami oraz do zachowania nieufności wobec każdej opowieści, która przedstawia się jako jedyna możliwa.
Portal DAFilms.pl powstał w wyniku inicjatywy Doc Alliance, kreatywnej współpracy 7 europejskich festiwali kina dokumentalnego. Naszym celem jest przesuwać granice filmu dokumentalnego, wspierać jego różnorodność i promować wartościowe autorskie filmy.
