Luis Ospina (Kolumbia)

Luis Ospina (1949-2019) był jedną z najbardziej wpływowych postaci kolumbijskiego kina. Od lat 70. XX wieku portretował historię swojego kraju oraz swoich przyjaciół, badając granice między fikcją a filmem dokumentalnym z poczuciem humoru, śmiałością, formalną wyobraźnią i ogromną empatią dla ludzi z marginesu społecznego. Zawsze sprzeciwiał się oficjalnej, usankcjonowanej kulturze, poszukując poprzez swoje filmy nowych sposobów nie tylko interpretowania i analizowania rzeczywistości społecznej, ale także jej zmiany.

W Kolumbii, spustoszonej przez wojnę domową aż do końca lat 50. XX wieku, przemysł filmowy w zasadzie nie istniał. Rząd nie wspierał kina, a filmowcom brakowało zaplecza instytucjonalnego. Publiczność konsumowała przede wszystkim amerykańskie kino popularne i dopiero w latach 70., kiedy narodził się Caliwood, wydawało się, że nadchodzi alternatywa. Sama nazwa nawiązuje do trzeciego co do wielkości kolumbijskiego miasta Cali, gdzie jedna z głównych postaci tego ruchu - Luis Ospina - urodził się w 1949 roku. Od najmłodszych lat on i jego brat chętnie oglądali westerny i filmy o wampirach. Jego miłość do kina przywiodła go do Kalifornii, gdzie studiował filmoznawstwo. Podczas studiów zapoznał się z rodzącym się pokoleniem amerykańskich filmowców i filmami noir, które rezonowały z jego pesymistycznym światopoglądem.

Po powrocie do Cali nakręcił krótki dokument Listen, Look (1971) ze swoim przyjacielem z dzieciństwa Carlosem Mayolem. W tym czasie odbywały się w mieście Igrzyska Panamerykańskie, ale młodzi filmowcy nie uzyskali akredytacji dziennikarskiej. Zamiast kręcić zmagania sportowców, filmowali życie na ulicach wokół stadionu. Nieocenzurowane wyobrażenia ubóstwa, owoce niepowodzenia systemu społecznego, ostro kontrastowały z oficjalnym obrazem medialnym wydarzenia. Dzięki remu Ospina i Mayolo przyczynili się do odrodzenia kulturowego i społecznego, które miało miejsce w Cali w latach 70. Film skupiał się na nowo powstałym klubie filmowym i czasopiśmie kinowym Ojo al cine.

Wielu latynoamerykańskich filmowców zdało sobie sprawę, że najłatwiejszym sposobem na zaistnienie na zagranicznych festiwalach jest filmowanie ludzi żyjących w nędznych warunkach i potwierdzanie zachodnich stereotypów dotyczących krajów trzeciego świata. Ospina zareagował na nieprzyzwoite wykorzystywanie ubóstwa zarówno jako współtwórca manifestu o tak zwanej nędzy porno (Manifesto da Pornomiséria), jak i aktem protestu - filmem The Vampires of Poverty (1977). W zjadliwym mockumencie Mayolo gra rolę reżysera, który jest tak zdesperowany, by uchwycić szokujące materiały ze slumsów, że nie waha się zaaranżować wszystkiego tylko dla kamery. Ostra krytyka kapitalizmu i hipokryzja lewicujących artystów nie tylko przyniosły obu filmowcom wielką sławę, ale także wywołały wrogość ze strony rówieśników. Jednak ich pozycja jako wyrzutków undergroundu dała im niezależność.

Artystyczny boom w Cali zakończył się w latach 80. XX wieku, kiedy miasto zdominowały kartele narkotykowe. Ospina, podobnie jak większość innych lokalnych artystów, schronił się w Bogocie, ale do Cali i jego mieszkańców powracał jeszcze kilka razy w swoich późniejszych filmach, które coraz bardziej tematyzowały śmierć i kruchość życia. Bohater przedstawiony w intymnym portrecie Our Film (1992) to kolumbijski artysta Lorenzo Jaramillo, który umiera na AIDS i spogląda wstecz na jego życie. Pięcioletnia kronika Ospiny It All Started at the End (2015), czyli trwający ponad trzy godziny dokument stał się ostatnią wolą i testamentem reżysera w filmowej formie. Portret pokolenia Kolumbijczyków, którzy podobnie jak Ospina, Mayolo i Caicedo zawsze wierzyli w siłę filmów i nigdy nie stracili chęci eksperymentowania, to także relacja z wyczerpującej walki reżysera z rakiem żołądka - chorobą, na którą uległ. we wrześniu 2019 roku.

W 2018 roku Ospina stał się bohaterem ** [pierwszej europejskiej retrospektywy] (https://www.doclisboa.org/2018/en/current-edition/sections/retrospective-luis-ospina) ** podczas portugalskiego festiwalu Doclisboa. Wiele jego filmów zostało po raz pierwszy opatrzonych angielskimi napisami i odrestaurowanych, a efekt widzowie z całego świata mogli zobaczyć na DAFilms International. Kuratorem retrospektywy była Agnès Wildenstein.

Filmografia

  • Todo comenzó por el fin
    2015
  • Hay Que Ser Paciente
    2015
  • Un tigre de papel
    2008
  • De la ilusión al desconcierto: cine colombiano 1970-1995
    2007
  • La desazón suprema: Retrato de Fernando Vallejo
    2003
  • Video (B)art(h)es
    2003
  • Breath of Life
    1999
  • Making of 'La Virgen de los sicarios'
    1999
  • Mucho gusto
    1997
  • Cali: ayer, hoy y mañana
    1995
  • Nuestra película
    1993
  • Cámara ardiente
    1991
  • Adiós a Cali
    1990
  • Slapstick: la comedia muda norteamericana
    1989
  • Andrés Caicedo: unos pocos buenos amigos
    1987
  • Antonio María Valencia: Música en Cámara
    1987

Portal DAFilms.pl powstał w wyniku inicjatywy Doc Alliance, kreatywnej współpracy 7 europejskich festiwali kina dokumentalnego. Naszym celem jest przesuwać granice filmu dokumentalnego, wspierać jego różnorodność i promować wartościowe autorskie filmy.

Członkowie Doc Alliance

Czy chcesz regularnie otrzymywać newsletter z naszym filmowym programem?

Zapisując się na newsletter wyrażam zgodę na przesyłanie na podany adres e-mail informacji handlowych za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 roku o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz.U.2017.1219 t.j.) na temat usług oferowanych przez Doc-Air, z.s. przy ul. Ostrovní 126/30 z siedzibą w Pradze. Oświadczam, że zapoznałem(am) się z Zasadami przetwarzania danych osobowych, rozumiem i zgadzam się z ich brzmieniem, jednocześnie jestem świadomy(a) swoich praw,w tym prawa do sprzeciwu wobec technik stosowanych w marketingu bezpośrednim.

Poslat svému Junioru

Zavřít